Sambúðarmál í Hæstarétti
By Guðbrandur Jóhannesson
Feb 04, 2026

Guðbrandur Jóhannesson hrl. flutti nýverið mál í Hæstarétti í máli nr. 57/2025.

Málið var tekið til meðferðar hjá réttinum þar sem talið var að úrlausn um kæruefnið geti haft fordæmisgildi um fjárslit við lok óvígðrar sambúðar í skemmri sambúðum, en sambúð í umræddu máli hafði varað í tæp þrjú ár. 

Fyrir Hæstarétti var m.a. tekist á um hvort að fjárhagsleg samstaða hafi skapast milli sambúðarfólksins um fasteign sem einvörðungu var skráð á annan sambúðaraðilann. Umbj. stofunnar  krafðist aðallega að víkja ætti frá þinglýstum hlutföllum við skiptin að teknu tilliti til framlaga hans í þágu fasteignarinnar. Hæstiréttur taldi að einhver fjárhagsleg samstaða hefði skapast milli aðila um fasteignina, en ekki í þeim mæli að vikið skyldi frá þinglýstum eignarheimildum um fasteignina. Taldi HR að m.v. til lengdar sambúðar og þegar framlög voru túlkuð heildstætt að ekki hafi verið axlað sönnunarbyrði um að atvik hafi verið með þeim hætti að við skiptin skyldi vikið frá þinglýstum eignarheimildum.

Hæstiréttur komst hins vegar að því að þrátt fyrir að fjárhagslega samstaða hafi ekki stofnað til sameignar milli sambúðaraðila, þá gæti annar aðilinn átt endurgjaldskröfu á hinn á grundvelli reglna fjármunaréttar um óréttmæta auðgun og reglna um brostnar forsendur. 

Taldi Hæstiréttur að umbj. stofunnar hefði leitt að því nægar líkur að séreignarsparnaður sem hann hafði ráðstafað inn á lán fasteignarinnar hefði verið bundið þeirri forsendu að sambúð myndi endast og var viðurkennt að hann hefði öðlast eignarhlut í fasteign varnaraðila til samræmis við þær.

Þessi forsenda brast hins vegar við sambúðarslitin og var fallist á þrautavarakröfu umbj. stofunnar um að við skiptin skyldi taka tillit 854.373 kröfu vegna ráðstöfunar séreignarsparnaðar hans.